Kapital Bank: Azərbaycanda Lider Rəqəmsal Kreditləşmə Həlləri
Kapital Bank Açıq Səhmdar Cəmiyyəti (ASC) Azərbaycanın maliyyə sektorunda mühüm rol oynayan, dövlətə məxsus aparıcı pərakəndə və korporativ bankdır. 2000-ci ildə Azərbaycan Əmanət Bankının varisi kimi təsis edilən Kapital Bank, 150 illik tarixi olan bu qurumun zəngin irsini qürurla davam etdirir. Bankın fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Orqanı tərəfindən 14 may 2025-ci il tarixində verilmiş 244 nömrəli bank lisenziyası əsasında həyata keçirilir.
PASHA Holding-in tərkib hissəsi olan Kapital Bank, ölkə üzrə 121 filialı və 52 xidmət məntəqəsi ilə Azərbaycanın ən geniş filial şəbəkəsinə malikdir. Bu geniş şəbəkə banka həm şəhər, həm də kənd əhalisinə, eləcə də mikro-sahibkarlar, kiçik və orta müəssisələr (KOS) və iri korporativ şirkətlər daxil olmaqla, müxtəlif müştəri seqmentlərinə xidmət göstərməyə imkan verir. Bankın missiyası, hər bir həyat mərhələsində şəffaf maliyyə tərəfdaşlıqları vasitəsilə sosial-iqtisadi rifahı artırmaqdır.
Kapital Bank-ın rəsmi adı "Kapital Bank Açıq Səhmdar Cəmiyyəti"dir. Bank 25 fevral 2000-ci ildə qeydiyyatdan keçmişdir. Vergi Ödəyicisinin Eyniləşdirmə Nömrəsi (VÖEN) 9900003611, SWIFT/BIC kodu isə AIIBAZ2X-dir. Bankın auditi Ernst & Young şirkəti tərəfindən aparılır. Bankın İdarə Heyətinin sədri Fuad Fərzəliyev 2018-ci ildən bu vəzifəni icra edir. Bu struktur bankın sabit və etibarlı fəaliyyətini təmin edir.
Kapital Bank-ın Təklif Etdiyi Kredit Məhsulları və Şərtlər
Kapital Bank fərdi və korporativ müştərilərin müxtəlif ehtiyaclarını qarşılamaq üçün geniş çeşidli kredit məhsulları təklif edir. Hər bir məhsul müştərilərə maksimal rahatlıq və çeviklik təmin etmək məqsədi daşıyır.
Nağd İstehlak Kreditləri
- Məbləğ: AZN 300 – 30 000.
- Faiz dərəcələri: Onlayn müraciətlər üçün illik 10.9%-dən başlayır, filial müraciətləri üçün isə illik 11.9%-dən başlayır.
- Effektiv illik faiz dərəcəsi (EİFD): 12.7%–27.3% arasında dəyişir (borc-gəlir nisbətindən və müraciət kanalından asılı olaraq).
- Müddət: 3 aydan 59 aya qədər.
- Komissiyalar: Onlayn müraciətlər üçün nağdlaşdırma komissiyası 0% təşkil edir. Borc-gəlir nisbəti (DTI) 45%-dən yuxarı olduqda 1% əlavə komissiya tətbiq edilə bilər.
- Təminat: Adətən təminat tələb olunmur; yalnız xüsusi hallarda zamin tələb oluna bilər. Təqaüdçülər üçün iş təcrübəsi tələbi yoxdur.
Mikro və Aqrobiznes Kreditləri
- Məbləğ: AZN 1 000 – 100 000.
- Faiz dərəcələri: Standart olaraq illik 16%, bəzi peşələr üçün illik 20%, Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İstehsalçıları Assosiasiyası (AKİA) tərəfindən subsidiyalaşdırılan kreditlər üçün illik 12%.
- Müddət: 36 ayadək.
- Növ: Annuitet ödəniş cədvəli; bir çox məhsul üçün təminat və ya zamin tələb olunmur; güzəşt müddətləri mövcuddur.
Avtomobil Kreditləri
- Məbləğ: AZN 5 000 – 200 000.
- Faiz dərəcələri: İllik 12%-dən başlayır; EİFD 15.5%–20.5% arasında dəyişir.
- Müddət: 12 aydan 59 aya qədər.
- İlkin ödəniş: Nəqliyyat vasitəsinin növündən və yaşından asılı olaraq 10%–60%.
- Təminat: Kreditlə alınan avtomobilin özü təminat kimi çıxış edir; avtomobil 5 yaşdan kiçik olmalı və səlahiyyətli dilerlərdən alınmalıdır.
Depozit Təminatlı Kreditlər
- Məbləğ: Müştərinin depozitinin 90%-ə qədər; minimum AZN 500 və ya USD 500.
- Faiz dərəcələri: Depozit faizi + illik 5% (AZN üçün) və ya + illik 4% (USD üçün).
- Müddət: Depozitin müddətinin bitməsinə 1 ay qalana qədər.
- Komissiya: 1% açılış komissiyası.
- Təminat: "Kapital Depozit" təminat kimi çıxış edir.
İpoteka və Daşınmaz Əmlak Təminatlı Kreditlər
- Məbləğ: Əmlakın qiymətləndirilmiş dəyərinin 65%-ə qədəri üçün AZN 70 000-ə qədər.
- Faiz dərəcələri: İllik 18%-dən başlayır.
- Təminat: Fərdi evlər, mənzillər (1970-ci ildən sonra tikilmiş), qeyri-yaşayış obyektləri.
Müraciət Prosesi, Rəqəmsal Həllər və Müştəri Təcrübəsi
Kapital Bank müştərilərinə həm ənənəvi, həm də müasir rəqəmsal kanallar vasitəsilə rahat və sürətli xidmət göstərir. Müraciət prosesi sadələşdirilmişdir və bankın rəqəmsal platformaları müştəri təcrübəsini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır.
Müraciət Kanalları və Prosesi
Müştərilər kreditlərə Birbank mobil tətbiqi (iOS/Android), bankın rəsmi veb-saytı, onlayn FİN-kod portalı, eləcə də bankın filialları və satış nöqtələri vasitəsilə müraciət edə bilərlər. Müştərinin tanınması (KYC) və sistemə daxil edilməsi DVS üz tanıma texnologiyası və birdəfəlik şifrələr (OTP) vasitəsilə rəqəmsal olaraq aparılır. Şəxsiyyət milli şəxsiyyət vəsiqəsi, pensiya/əmək haqqı kartı, hərbi qulluqçular üçün hərbi bilet vasitəsilə təsdiq edilir. Minimum yaş həddi 18-dir; təqaüdçülər və əmək haqqı alan müştərilər üçün tələblər daha aşağı ola bilər.
Kredit qiymətləndirməsi və anderraytinq Kapital Bank-ın özünəməxsus qiymətləndirmə modeli vasitəsilə həyata keçirilir. Bu model Azərbaycan Mərkəzi Bankının kredit bürosu məlumatlarını, əmək haqqı tarixçəsini, borc-gəlir nisbətini (DTI), depozit tarixçəsini və rəqəmsal kanallar vasitəsilə davranış analizini özündə birləşdirir. Kreditlər təsdiqləndikdən sonra vəsaitlər əmək haqqı/pensiya kartlarına bank köçürməsi, Birbank cüzdanına, bankomatlar vasitəsilə nağdlaşdırma və ya filiallardan nağd şəkildə verilə bilər. Ödənişlərin yığılması və borcların bərpası SMS və tətbiqdaxili bildirişlər vasitəsilə avtomatlaşdırılmış xatırlatmalarla aparılır. Problemli kreditlər (NPL) üçün yerində ziyarətlər təşkil edilir və uyğun müştərilər üçün restrukturizasiya seçimləri təklif olunur.
Birbank Mobil Tətbiqi və Rəqəmsal Varlıq
Kapital Bank-ın əsas rəqəmsal platforması olan Birbank mobil tətbiqi həm iOS, həm də Android platformalarında mövcuddur. Tətbiq App Store-da ~4.8, Google Play-də isə ~4.5 ulduz reytinqinə malikdir və 3 milyondan çox istifadəçisi var. Birbank istifadəçilərə pul köçürmələri, kredit müraciətləri, kommunal xidmətlərin ödənişi, QR ödənişlər, keşbek, loyallıq və mil proqramları kimi geniş funksionallıq təklif edir. Bankın veb-saytı da tam funksionaldır və Azərbaycan, ingilis, rus dillərində onlayn müraciətlərə, kalkulyatorlara və hesabatların yüklənməsinə imkan verir.
Müştəri Rəyləri və Xidmətlər
Birbank tətbiqinin 4.5–4.8 ulduzlu yüksək reytinqləri müştərilərin rəqəmsal istifadəçi təcrübəsindən məmnunluğunu göstərir. Müsbət rəylər əsasən tətbiqin rahatlığı və funksionallığı ilə bağlıdır. Bununla belə, yüksək həcmli kampaniyalar zamanı kredit vəsaitlərinin verilməsində bəzən gecikmələr, gecikmə ödənişlərinin şəffaflığı və bəzi uzaq ərazilərdə filialların məhdud sayda olması ilə bağlı şikayətlər də qeydə alınır.
Müştəri xidmətləri 196 Çağrı Mərkəzi, veb-sayt və tətbiqdəki çatbotlar, eləcə də Private Banking müştəriləri üçün 24/7 VIP qaynar xətt vasitəsilə təmin edilir. Kapital Bank mikro-sahibkarların ("She’s Next" təşəbbüsü) bizneslərini genişləndirmək üçün qrantlar və güzəştli kreditlər əldə etmələri, habelə KOS-ların təchizatdan əvvəlki maliyyələşmədən istifadə edərək nağd pul axınını saxlamaq və ixrac əməliyyatlarını genişləndirmək kimi bir sıra uğur hekayələrinə malikdir.
Tənzimləyici Status, Rəqabət Mühiti və İnkişaf Perspektivləri
Kapital Bank Azərbaycan maliyyə sistemində mühüm yer tutur və fəaliyyəti ciddi tənzimləyici nəzarət altındadır. Bu, bankın şəffaflığını və etibarlılığını təmin edir.
Lisenziyalaşdırma və Nəzarət
Bank Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Orqanı tərəfindən verilmiş 244 nömrəli lisenziya əsasında fəaliyyət göstərir. Kapital Bank kapital adekvatlığı, likvidlik və çirkli pulların yuyulmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə (AML/CFT) qaydalarına uyğunluq baxımından Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən nəzarət edilir. 2025-ci ilin sentyabr ayına qədər banka qarşı heç bir ictimai tənzimləyici cəza və ya icraat qeydə alınmamışdır. İstehlakçıların müdafiəsi bank üçün prioritetdir; bu, şəffaf komissiya açıqlamaları, 196 Çağrı Mərkəzi, veb-sayt əlaqə formaları və Ombudsman Ofisi vasitəsilə şikayətlərin verilməsi imkanı ilə təmin edilir. Bank, Mərkəzi Bankın faiz dərəcələri limitləri, ədalətli yığım təcrübələri və kredit hesabatı qaydalarına tam riayət edir.
Bazar Mövqeyi və Rəqabət
Kapital Bank Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsinə və kredit portfelinə malikdir. Əsas rəqiblərinə Azərbaycan Beynəlxalq Bankı, PASHA Bank, AccessBank və Rabitəbank daxildir. Kapital Bank rəqiblərdən Birbank vasitəsilə inteqrasiya olunmuş rəqəmsal-fiziki modeli, dövlət sosial layihələrində tərəfdaşlığı və geniş məhsul çeşidi ilə fərqlənir.
Büyümə və Genişlənmə Planları
2024-cü ildə Kapital Bank-ın rəqəmsal depozit portfeli AZN 600 milyon artaraq AZN 1.1 milyarda çatmışdır. Bank kənd ərazilərində əlçatanlığı dərinləşdirməyi və KOS-ların maliyyələşdirilməsini genişləndirməyi planlaşdırır. Kənd təsərrüfatının maliyyələşdirilməsi üçün AKİA, əmək haqqı aqreqasiyası üçün telekommunikasiya şirkətləri və ticarət maliyyələşdirməsi üçün beynəlxalq müxbir bank əlaqələri kimi bir sıra tərəfdaşlıqları mövcuddur.
Maliyyə Göstəriciləri
2024-cü ildə bankın faiz gəlirləri AZN 895.7 milyon, ilin xalis mənfəəti isə AZN 275.3 milyon təşkil etmişdir. Aktivlərin gəlirliliyi (ROA) 2024-cü ildə ~2.7%-ə qədər yaxşılaşmış, CET1 əmsalı isə tənzimləyici minimumdan yuxarı səviyyədə olmuşdur. Bank, müştəri depozitləri (AZN 7.2 milyard), borc qiymətli kağızları və banklararası borclanmalar vasitəsilə maliyyələşir. Buraxılmış istiqrazlarının ümumi dəyəri USD 200 milyondur. 2024-cü ildə müştərilərə verilmiş ümumi kreditlərin həcmi AZN 6.6 milyard, problemli kreditlərin (NPL) nisbəti isə 3%-dən aşağı olmuşdur. Bank IFRS 9 tələblərinə uyğun olaraq üçüncü mərhələ ehtiyatlarını formalaşdırır. Risk idarəetməsi kredit konsentrasiyası limitləri, sektor limitləri, stress testləri və avtomatlaşdırılmış erkən xəbərdarlıq sistemləri vasitəsilə həyata keçirilir.
Potensial Borcalanlar Üçün Praktik Məsləhətlər
Kapital Bank-dan kredit götürməyi düşünən hər bir şəxs üçün bəzi praktiki məsləhətlər vacibdir. Bu məsləhətlər düzgün qərar verməyə və maliyyə öhdəliklərini daha effektiv şəkildə idarə etməyə kömək edəcəkdir.
- Kredit Şərtlərini Tam Araşdırın: Müraciət etməzdən əvvəl, təklif olunan kredit məhsulunun faiz dərəcələrini, effektiv illik faiz dərəcəsini (EİFD), komissiyaları, müddəti və digər şərtləri diqqətlə oxuyun. Unutmayın ki, onlayn müraciətlər bəzən filial müraciətlərindən daha sərfəli faizlər təklif edə bilər.
- Borc-Gəlir Nisbətinizi Qiymətləndirin (DTI): Banklar kredit qərarı verərkən borc-gəlir nisbətinizə diqqət yetirirlər. Gəlirlərinizə uyğun öhdəliklər götürdüyünüzə əmin olun. Yüksək DTI əlavə komissiyalara səbəb ola bilər.
- Birbank Tətbiqindən İstifadə Edin: Birbank mobil tətbiqi kredit müraciətləri, ödənişlər və digər bank əməliyyatları üçün çox rahatdır. Həmçinin, onlayn müraciətlər üçün bəzən daha aşağı faiz dərəcələri və komissiyalar təklif olunduğunu unutmayın. Tətbiqin funksionallığından tam istifadə etməyə çalışın.
- Sənədlərinizi Hazırlayın: Müraciət prosesini sürətləndirmək üçün milli şəxsiyyət vəsiqəniz, əmək haqqı/pensiya kartınız və digər tələb olunan sənədlərin tam və qaydasında olmasına əmin olun.
- Müddət Seçimində Diqqətli Olun: Kreditin müddətini öz büdcənizə uyğun seçin. Uzun müddətli kreditlər aylıq ödənişləri azalsa da, ümumi ödəniləcək faiz məbləğini artırır. Qısa müddətli kreditlər isə ümumi faiz xərcini azaldır, lakin aylıq ödənişləri yüksəldir.
- Müştəri Xidmətləri ilə Əlaqə Saxlayın: Hər hansı sualınız yaranarsa və ya hər hansı bir çətinliklə üzləşsəniz, 196 Çağrı Mərkəzi ilə əlaqə saxlamaqdan çəkinməyin. Bankın veb-saytındakı çatbotlar da ilkin suallara cavab tapmaqda köməkçi ola bilər.
- Şikayət Mexanizmlərindən Xəbərdar Olun: Əgər bankın xidmətləri ilə bağlı hər hansı narazılığınız olarsa, 196 Çağrı Mərkəzi, veb-sayt əlaqə formaları və ya Ombudsman Ofisi vasitəsilə şikayət edə biləcəyinizi bilin.